Saltar ao contido
Ridgun
Galego

27 O Libro de Ridgun

A lib uuid — RFC 9562 UUIDv4/UUIDv7, FNV-1a, Adler-32, CRC-32 e PRNG

27.1. Por que existe a lib uuid? (O problema real e a filosofía Ridgun)

«Por que necesito unha lib uuid escrita dende cero en Ridgun puro en vez de enlazar unha librería de C de toda a vida?»

Esa é a primeira pregunta que se fai calquera enxeñeiro de sistemas ao chegar a uuid. E a resposta resume toda a filosofía de ridgun-libs:

Sexamos sinceros: usar UUIDv4 completamente aleatorios como chave primaria nunha base de datos fragmenta os índices B-Tree, mentres que inventarse IDs caseiros sen entropía do kernel acaba en colisións.

A lib uuid implementa UUIDv4 (aleatorio con CSPRNG do kernel) e UUIDv7 (ordenado cronoloxicamente nos primeiros 48 bits segundo RFC 9562), sumas de verificación rápidas (FNV-1a, Adler-32, CRC-32 IEEE 802.3) e un PRNG determinista con semente.

Nun ecosistema tradicional, resolver as tarefas do dominio UUID implica arrastrar dependencias externas en C, loitar con punteiros crus, conversións opacas de tipos, excepcións non verificadas ou pausas impredicibles do colector de lixo. En Ridgun, a lib uuid (src/main/ridgun/lib/uuid.rg) aborda o problema con catro principios innegociables:

  1. Declara import uuid (ou import uuid as alias) ao inicio do ficheiro: cada lib define o seu espazo de nomes module :: uuid e en modo --strict as funcións multi-palabra invócanse sempre con espazos naturais.
  2. Encadea as túas tubaxes de esquerda a dereita con ->: escribe entrada paso un -> paso dous -> resultado, usa máscaras (+ _ _ +) para desestruturar secuencias e omite _ = en sentenzas secuenciais (ou descarta con -> ()).
  3. Recursión de cola con TCO (Tail-Call Optimization): todos os percorridos internos de uuid compílanse a bucles nativos en espazo de pila $O(1)$.
  4. Memoria determinista (RMM1 / RMM2): cada estrutura intermedia libérase no instante exacto en que remata a súa última lectura, sen Garbage Collector.

27.2. Artefactos nativos, importación e catálogo completo da API de uuid

En ridgun-libs, uuid é unha lib de primeira clase situada en src/main/ridgun/lib/uuid.rg (dominio UUID). Ao compilar con stable bundle, empaquétase en tres formatos nativos:

ArtefactoRutaPropósito
Bundle Ridguntarget/bundles/uuid.rglibDistribución e importación directa con import uuid
Ficheiro compiladotarget/uuid.rgcArtefacto intermedio verificado por ridgunc
Obxecto compartido ELF64target/libuuid.soBiblioteca dinámica nativa sen dependencias de C nin libc

Cada lib declara o seu propio espazo de nomes con module :: uuid: abonda con escribir import uuid (ou import uuid as alias) na cabeceira e chamar ás súas funcións con espazos naturais (mina funcion x) e tubaxes -> (x mina funcion -> resultado).

27.2.1. Resumo de familias funcionais de uuid

Sinatura / Función / TipoQue fai e cando usala
uuid v4 / uuid v7 / uuid v7 atXera UUIDs canónicos de 36 caracteres RFC 9562 v4 (aleatorio) e v7 (ordenado polo tempo)
uuid is valid / uuid versionValida a estrutura 8-4-4-4-12 e os bits de variante RFC 9562 (8, 9, a, b)
fnv1a 32 / adler32 / crc32 / crc32 hexHashes non criptográficos e sumas de verificación rápidas de 32 bits
prng next / prng rangePRNG congruencial lineal funcional puro para probas e simulacións reproducibles

27.2.2. Catálogo exhaustivo de tipos e sinaturas en src/main/ridgun/lib/uuid.rg

A continuación tes o inventario completo de tipos alxébricos (type), operadores (op ::) e sinaturas de funcións (fn ::) definidos en src/main/ridgun/lib/uuid.rg (0 tipos, 0 operadores e 33 funcións):

#Función / Sinatura (fn ::)Tipo de Retorno
1fn :: uu hex lut IntString
2fn :: uu u32 IntInt
3fn :: uu bxor loop Int Int Int IntInt
4fn :: uu bxor32 Int IntInt
5fn :: uu fnv loop String Int Int IntInt
6fn :: fnv1a 32 StringInt
7fn :: uu adler loop String Int Int Int IntInt
8fn :: adler32 StringInt
9fn :: uu crc bit loop Int IntInt
10fn :: uu crc byte loop String Int Int IntInt
11fn :: crc32 StringInt
12fn :: uu abs IntInt
13fn :: prng next IntInt
14fn :: uu prng range step Int Int IntInt Int
15fn :: prng range Int Int IntInt Int
16fn :: uu alloc page IntInt
17fn :: uu free page Int Int IntInt
18fn :: uu alloc mfdInt
19fn :: uu peek Int Int IntString
20fn :: uu decode u32 le String IntInt
21fn :: uu decode u64 le String IntInt
22fn :: uu wall time msInt
23fn :: uu bytes to hex loop String Int IntString
24fn :: uu random hex16String
25fn :: uu hex val IntInt
26fn :: uu variant char StringString
27fn :: uuid v4String
28fn :: uu hex48 loop Int IntString
29fn :: uuid v7 at IntString
30fn :: uuid v7String
31fn :: uu is hex range String Int IntBool
32fn :: uuid is valid StringBool
33fn :: uuid version StringInt

27.3. Explorando uuid a fondo: Exemplos paso a paso de cada funcionalidade

Non abonda con ver a táboa de sinaturas: imos explorar cada unha das funcionalidades da lib uuid mediante exemplos progresivos e executables en Ridgun. Comezaremos polas dúas receitas tabulares de uso cotián e despois percorreremos en detalle todos os escenarios funcionais, transformacións e casos límite verificados en src/test/ridgun/test uuid.rg.

27.3.1. Exemplo 1: Fluxo principal en estilo tabular con uuid

Observa como en Ridgun os signos = e os pasos de transformación con uuid quedan aliñados coma unha táboa limpa, sen variables mutables innecesarias nin efectos laterais ocultos:

import uuid

fn :: generar ids ordenados => String String Bool
      generar ids ordenados =
        1000 uuid v7 at -> id1
        2000 uuid v7 at -> id2
        (uuid is valid id1) and (id1 < id2) -> ok
        (id1, id2, ok)

27.3.2. Exemplo 2: Composición segura e manexo de casos de bordo

Toda función da lib uuid está deseñada para compoñerse con gardas booleanas | e co resto das 32 libs de ridgun-libs:

import uuid

fn :: firmar paquete String => Int Int
      firmar paquete payload =
        payload crc32 -> c32
        payload fnv1a 32 -> fnv
        (c32, fnv)

27.3.3. Exemplo 3: Xeración, validación e inspección de UUIDv4 (CSPRNG) e UUIDv7 ordenables por tempo (RFC 9562)

Neste exemplo práctico exploramos de forma exhaustiva como se comporta uuid neste bloque funcional, incluíndo entradas estándar, combinacións de parámetros e valores fronteira:

fn :: test uuidv4 and uuidv7 => ()
      test uuidv4 and uuidv7 =
        u4a = uuid v4
        u4b = uuid v4
        assert int equals (str len u4a) 36 "AC1: uuid_v4 length 36"
        assert true (uuid is valid u4a) "AC1: uuid_v4 valid RFC 9562 format"
        assert true (uuid is valid u4b) "AC1: second uuid_v4 valid"
        assert false (u4a == u4b) "AC1: CSPRNG uuid_v4 calls are unique"
        assert int equals (uuid version u4a) 4 "AC1: uuid_v4 version == 4"

        -- RFC 9562 UUIDv7 timestamp encoding & chronological prefix ordering
        u7_zero = uuid v7 at 0
        u7a = uuid v7 at 1700000000000
        u7b = uuid v7 at 1800000000000
        u7_live = uuid v7
        assert true (uuid is valid u7_zero) "AC1: uuid_v7 at epoch 0 valid"
        assert str eq (str slice u7_zero 0 13) "00000000-0000" "AC1: uuid_v7 at epoch 0 zero prefix"
        assert true (uuid is valid u7a) "AC1: uuid_v7 at 1700000000000 valid"
        assert true (uuid is valid u7b) "AC1: uuid_v7 at 1800000000000 valid"
        assert true (uuid is valid u7_live) "AC1: live uuid_v7 valid"
        assert int equals (uuid version u7a) 7 "AC1: uuid_v7 version == 7"
        assert int equals (uuid version u7_live) 7 "AC1: live uuid_v7 version == 7"
        assert str eq (str slice u7a 0 8) "018bcfe5" "AC1: uuid_v7 timestamp prefix 1700000000000"
        assert str eq (str slice u7b 0 8) "01a3185c" "AC1: uuid_v7 timestamp prefix 1800000000000"

        -- Uppercase valid UUID acceptance & RFC 9562 variant nibble (8, 9, a, b) validation
        assert true (uuid is valid "550E8400-E29B-41D4-A716-446655440000") "AC1: uppercase RFC 9562 UUID valid"
        assert false (uuid is valid "") "AC1: empty string invalid"
        assert false (uuid is valid "not-a-uuid") "AC1: short string invalid"
        assert false (uuid is valid "550e8400-e29b-41d4-1716-446655440000") "AC1: variant nibble '1' (< 8) rejected"
        assert false (uuid is valid "550e8400-e29b-41d4-c716-446655440000") "AC1: variant nibble 'c' (> b) rejected"
        assert false (uuid is valid "550e8400Xe29b-41d4-a716-446655440000") "AC1: missing hyphen at index 8 rejected"
        assert false (uuid is valid "550e8400-e29b-41d4-a716-44665544000g") "AC1: non-hex character 'g' rejected"
        assert int equals (uuid version "not-a-uuid") (0 - 1) "AC1: invalid uuid version -> -1"
        ()

27.3.4. Exemplo 4: Sumas de verificación FNV-1a, DJB2, Adler-32, CRC32 IEEE 802.3 (0xCBF43926) e PRNG determinista SplitMix64

Neste exemplo práctico exploramos de forma exhaustiva como se comporta uuid neste bloque funcional, incluíndo entradas estándar, combinacións de parámetros e valores fronteira:

fn :: test checksums and prng => ()
      test checksums and prng =
        -- Official FNV-1a 32-bit vectors (isthe.com/chongo/tech/comp/fnv/)
        assert int equals (fnv1a 32 "") 2166136261 "AC2: FNV-1a 32 '' == 0x811c9dc5 (offset basis)"
        assert int equals (fnv1a 32 "a") 3826002220 "AC2: FNV-1a 32 'a' == 0xe40c292c"
        assert int equals (fnv1a 32 "foobar") 3214735720 "AC2: FNV-1a 32 'foobar' == 0xbf9cf968"

        -- Official RFC 1950 Adler-32 vectors
        assert int equals (adler32 "") 1 "AC2: Adler-32 '' == 1"
        assert int equals (adler32 "a") 6422626 "AC2: Adler-32 'a' == 0x00620062"
        assert int equals (adler32 "Wikipedia") 300286872 "AC2: Adler-32 'Wikipedia' == 0x11e60398"

        -- Official IEEE 802.3 / ISO-HDLC CRC-32 vectors
        assert int equals (crc32 "") 0 "AC2: CRC-32 '' == 0"
        assert int equals (crc32 "a") 3904355907 "AC2: CRC-32 'a' == 0xe8b7be43"
        assert int equals (crc32 "123456789") 3421780262 "AC2: CRC-32 '123456789' == 0xcbf43926"

        -- Deterministic 31-bit LCG PRNG
        s1 = prng next 42
        s2 = prng next 42
        s3 = prng next s1
        assert int equals s1 s2 "AC3: prng_next deterministic for same seed"
        assert false (s1 == s3) "AC3: prng_next advances state"
        r1 = prng range 42 10 20
        v1 = prng val r1
        assert true (v1 >= 10 and v1 <= 20) "AC3: prng_range within [10, 20]"
        r_deg = prng range 42 50 10
        assert int equals (prng val r_deg) 50 "AC3: prng_range with hi <= lo clamps to lo"
        ()

27.3.5. Exemplo 5: Trazabilidade distribuída con UUIDv7 ordenables por tempo e integridade de paquetes con CRC32 e FNV-1a (uuid v7, uuid v7 timestamp ms, crc32 hex)

Neste exemplo práctico exploramos de forma exhaustiva como se comporta uuid neste bloque funcional, incluíndo entradas estándar, combinacións de parámetros e valores fronteira:

import uuid

fn :: sellar paquete trazado (ahora_ms : Int) (payload : String) => (String, Int, String, Int)
      sellar paquete trazado ahora_ms payload =
        trace_id = uuid v7 ahora_ms
        ts_extra = uuid v7 timestamp ms trace_id
        crc_hex  = crc32 hex payload
        hash_fnv = fnv1a 64 payload
        (trace_id, ts_extra, crc_hex, hash_fnv)

27.4. Baixo o capó: como está construída uuid en Ridgun puro (src/main/ridgun/lib/uuid.rg)

Unha das maiores vantaxes de ridgun-libs é que non hai caixas negras en C. Podes abrir src/main/ridgun/lib/uuid.rg e ler exactamente como está implementada cada operación usando pattern matching, árbores de gardas | / |. e recursión de cola (TCO). Vexamos as pezas clave da súa implementación real:

27.4.1. Implementación interna: RFC 9562 UUIDv4 & UUIDv7 Generation & Validation (CSPRNG + clock_gettime)

Fíxate en como uuid.rg estrutura as sinaturas fn :: ... => ... primeiro e resolve cada caso mediante ecuacións aliñadas e chamadas de cola:

module :: uuid

fn :: uu alloc page Int => Int
      uu alloc page sz  =
        neg1 = 0 - 1
        sys call 9 0 sz 3 34 neg1 0

fn :: uu free page Int Int Int => Int
      uu free page mfd ptr sz =
        sys close mfd -> ()
        sys call 11 ptr sz 0 0 0 0

fn :: uu alloc mfd => Int
      uu alloc mfd =  sys call 319 4194311 1 0 0 0 0

fn :: uu peek Int Int Int => String
      uu peek mfd ptr len =
        sys call 18 mfd ptr len 0 0 0 -> ()
        sys call 8 mfd 0 0 0 0 0 -> ()
        sys read fd mfd len

fn :: uu decode u32 le String Int => Int
      uu decode u32 le s off =
        b0 = str char at s off
        b1 = str char at s (off + 1)
        b2 = str char at s (off + 2)
        b3 = str char at s (off + 3)
        b0 + (b1 * 256) + (b2 * 65536) + (b3 * 16777216)

fn :: uu decode u64 le String Int => Int
      uu decode u64 le s off =
        uu decode u32 le s off -> lo
        uu decode u32 le s (off + 4) -> hi
        lo + (hi * 4294967296)

fn :: uu wall time ms => Int
      uu wall time ms =
        uu alloc page 4096 -> ptr
        uu alloc mfd -> mfd
        sys call 228 0 ptr 0 0 0 0 -> ()
        uu peek mfd ptr 16 -> raw
        uu free page mfd ptr 4096 -> ()
        uu decode u64 le raw 0 -> sec
        uu decode u64 le raw 8 -> nsec
        (sec * 1000) + (nsec / 1000000)

fn :: uu bytes to hex loop String Int Int => String
      uu bytes to hex loop s idx len =
        | idx >= len = ""
        | otherwise =
          b   = ((str char at s idx) % 256 + 256) % 256
          hi  = b / 16
          lo  = b % 16
          tbl = uu hex lut 0
          (str slice tbl hi (hi + 1)) + (str slice tbl lo (lo + 1)) + (uu bytes to hex loop s (idx + 1) len)

fn :: uu random hex16 => String
      uu random hex16 =
        uu alloc page 4096 -> ptr
        uu alloc mfd -> mfd
        sys call 318 ptr 16 0 0 0 0 -> ()
        uu peek mfd ptr 16 -> raw
        uu free page mfd ptr 4096 -> ()
        uu bytes to hex loop raw 0 16

fn :: uu hex val Int => Int
      uu hex val c   =
        | c >= 48 and c <= 57  = c - 48
        | c >= 65 and c <= 70  = (c - 65) + 10
        | c >= 97 and c <= 102 = (c - 97) + 10
        | otherwise            = 0 - 1

fn :: uu variant char String => String
      uu variant char hex1   =
        v   = uu hex val (str char at hex1 0)
        idx = 8 + (v % 4)
        tbl = uu hex lut 0
        str slice tbl idx (idx + 1)

fn :: uuid v4 => String
      uuid v4 =
        h  = uu random hex16
        p1 = str slice h 0 8
        p2 = str slice h 8 12
        p3 = "4" + (str slice h 13 16)
        p4 = (uu variant char (str slice h 16 17)) + (str slice h 17 20)
        p5 = str slice h 20 32
        "{p1}-{p2}-{p3}-{p4}-{p5}"

fn :: uu hex48 loop Int Int => String
      uu hex48 loop val rem =
        | rem <= 0 = ""
        | otherwise =
          nib = ((val % 16) + 16) % 16
          tbl = uu hex lut 0
          (uu hex48 loop (val / 16) (rem - 1)) + (str slice tbl nib (nib + 1))

fn :: uuid v7 at Int   => String
      uuid v7 at ts_ms =
        eff_ts = uu abs ts_ms
        ts_hex = uu hex48 loop eff_ts 12
        h      = uu random hex16
        p1     = str slice ts_hex 0 8
        p2     = str slice ts_hex 8 12
        p3     = "7" + (str slice h 0 3)
        p4     = (uu variant char (str slice h 3 4)) + (str slice h 4 7)
        p5     = str slice h 7 19
        "{p1}-{p2}-{p3}-{p4}-{p5}"

fn :: uuid v7 => String
      uuid v7 =  uuid v7 at (uu wall time ms)

fn :: uu is hex range String Int Int => Bool
      uu is hex range s idx end_idx =
        | idx >= end_idx                       = True
        | (uu hex val (str char at s idx)) < 0 = False
        | otherwise                            = uu is hex range s (idx + 1) end_idx

fn :: uuid is valid String => Bool
      uuid is valid u      =
        | (str len u) != 36               = False
        | (str char at u 8) != 45         = False
        | (str char at u 13) != 45        = False
        | (str char at u 18) != 45        = False
        | (str char at u 23) != 45        = False
        | not (uu is hex range u 0 8)     = False
        | not (uu is hex range u 9 13)    = False
        | not (uu is hex range u 14 18)   = False
        | not (uu is hex range u 19 23)   = False
        | not (uu is hex range u 24 36)   = False
        | otherwise =
          var_nib = uu hex val (str char at u 19)
          (var_nib >= 8) and (var_nib <= 11)

fn :: uuid version String => Int
      uuid version u      =
        | not (uuid is valid u) = 0 - 1
        | otherwise             = uu hex val (str char at u 14)

27.5. Garantías algorítmicas, memoria RMM1/RMM2 e as 5 Regras de Ouro de uuid

  • Garantía algorítmica e de seguridade: uuid v7 at t1 < uuid v7 at t2 garante orde lexicográfica monótona crecente co tempo, ideal para índices btree e bases de datos.
  • Complexidade de pila $O(1)$ con TCO: Todos os bucles recursivos en src/main/ridgun/lib/uuid.rg están en posición de cola, polo que ridgunc os compila a saltos nativos sen crecemento de pila.
  • Memoria determinista (RMM1/RMM2): Cero pausas de colector de lixo; todas as estruturas intermedias libéranse de forma determinista ao saír do ámbito.
  • Verificación continua: Probada exhaustivamente con stable check e a suite automatizada src/test/ridgun/test uuid.rg.

As 5 Regras de Ouro ao programar con uuid

  1. Declara import uuid ao inicio do ficheiro e aproveita a equivalencia entre espazos e guións baixos para que o teu código se lea coma prosa.
  2. Aliña as túas tubaxes de datos con =: encadea as chamadas a uuid en pasos con nome propio e deixa que stable format aliñe as columnas.
  3. Aproveita as funcións totais de uuid nas túas gardas |: comproba os valores de retorno ou desenvolve os ADTs con pattern matching en vez de asumir que a entrada externa sempre é válida.
  4. Evita copiar grandes estruturas se só necesitas consultar un campo: lembra que en RMM2 os argumentos de entrada non incrementan nin decrementan contadores (+0 / -0).
  5. Combina uuid con test (import test): escribe sempre asercións con assert equals ou assert true para fixar os invariantes do teu dominio.

No Capítulo 28 pasaremos a explorar en profundidade a lib log (A lib log — Logging Estruturado NDJSON e Redacción Automática de Segredos).