Saltar ao contido
Ridgun
Galego

11 O Libro de Ridgun

A lib list — Listas, Mergesort $O(N \log N)$ e Mapas Chave-Valor

11.1. Por que existe a lib list? (O problema real e a filosofía Ridgun)

«Por que necesito unha lib list escrita dende cero en Ridgun puro en vez de enlazar unha librería de C de toda a vida?»

Esa é a primeira pregunta que se fai calquera enxeñeiro de sistemas ao chegar a list. E a resposta resume toda a filosofía de ridgun-libs:

Sexamos sinceros: acceder a un índice fóra de rango (IndexError / panic!) ou mutar unha lista compartida por accidente son dous dos erros máis frecuentes ao procesar coleccións.

A lib list proporciona indexación con valor por defecto, rebandado (take, drop, slice), rangos con paso, deduplicación estable, ordenación mergesort $O(N \log N)$ para [Int] e [String], e dicionarios asociativos inmutables [String String] (kv get, kv put, kv merge).

Nun ecosistema tradicional, resolver as tarefas do dominio LIST implica arrastrar dependencias externas en C, loitar con punteiros crus, conversións opacas de tipos, excepcións non verificadas ou pausas impredicibles do colector de lixo. En Ridgun, a lib list (src/main/ridgun/lib/list.rg) aborda o problema con catro principios innegociables:

  1. Declara import list (ou import list as alias) ao inicio do ficheiro: cada lib define o seu espazo de nomes module :: list e en modo --strict as funcións multi-palabra invócanse sempre con espazos naturais.
  2. Encadea as túas tubaxes de esquerda a dereita con ->: escribe entrada paso un -> paso dous -> resultado, usa máscaras (+ _ _ +) para desestruturar secuencias e omite _ = en sentenzas secuenciais (ou descarta con -> ()).
  3. Recursión de cola con TCO (Tail-Call Optimization): todos os percorridos internos de list compílanse a bucles nativos en espazo de pila $O(1)$.
  4. Memoria determinista (RMM1 / RMM2): cada estrutura intermedia libérase no instante exacto en que remata a súa última lectura, sen Garbage Collector.

11.2. Artefactos nativos, importación e catálogo completo da API de list

En ridgun-libs, list é unha lib de primeira clase situada en src/main/ridgun/lib/list.rg (dominio LIST). Ao compilar con stable bundle, empaquétase en tres formatos nativos:

ArtefactoRutaPropósito
Bundle Ridguntarget/bundles/list.rglibDistribución e importación directa con import list
Ficheiro compiladotarget/list.rgcArtefacto intermedio verificado por ridgunc
Obxecto compartido ELF64target/liblist.soBiblioteca dinámica nativa sen dependencias de C nin libc

Cada lib declara o seu propio espazo de nomes con module :: list: abonda con escribir import list (ou import list as alias) na cabeceira e chamar ás súas funcións con espazos naturais (mina funcion x) e tubaxes -> (x mina funcion -> resultado).

11.2.1. Resumo de familias funcionais de list

Sinatura / Función / TipoQue fai e cando usala
list nth or / list str nth orLectura segura por índice devolvendo default_val se está fóra de rango
list take / list drop / list slice / list reversePrefixo, sufixo, subrango [start, end) e inversión recursiva de cola
list range / list range stepXera secuencias aritméticas (step == 0 devolve [] de forma segura)
list sort / list str sort / list dedup / list str dedupOrdenación mergesort $O(N \log N)$ estable e deduplicación por primeira aparición
kv empty / kv put / kv get / kv get or / kv remove / kv mergeOperacións sobre dicionarios asociativos ordenados [String String]

11.2.2. Catálogo exhaustivo de tipos e sinaturas en src/main/ridgun/lib/list.rg

A continuación tes o inventario completo de tipos alxébricos (type), operadores (op ::) e sinaturas de funcións (fn ::) definidos en src/main/ridgun/lib/list.rg (0 tipos, 0 operadores e 59 funcións):

#Función / Sinatura (fn ::)Tipo de Retorno
1fn :: list len [Int]Int
2fn :: list str len [String]Int
3fn :: list is empty [Int]Bool
4fn :: list str is empty [String]Bool
5fn :: list nth or [Int] Int IntInt
6fn :: list nth [Int] IntInt
7fn :: list str nth or [String] Int StringString
8fn :: list str nth [String] IntString
9fn :: list head [Int] IntInt
10fn :: list last [Int] IntInt
11fn :: list take [Int] Int[Int]
12fn :: list str take [String] Int[String]
13fn :: list drop [Int] Int[Int]
14fn :: list str drop [String] Int[String]
15fn :: l clamp nonneg IntInt
16fn :: l slice ints from [Int] Int Int[Int]
17fn :: list slice [Int] Int Int[Int]
18fn :: l slice strs from [String] Int Int[String]
19fn :: list str slice [String] Int Int[String]
20fn :: l rev ints [Int] [Int][Int]
21fn :: list reverse [Int][Int]
22fn :: l rev strs [String] [String][String]
23fn :: list str reverse [String][String]
24fn :: list range step Int Int Int[Int]
25fn :: list range Int Int[Int]
26fn :: list replicate Int Int[Int]
27fn :: l idx int [Int] Int IntInt
28fn :: list index of [Int] IntInt
29fn :: list contains [Int] IntBool
30fn :: l idx str [String] String IntInt
31fn :: list str index of [String] StringInt
32fn :: list str contains [String] StringBool
33fn :: list count [Int] IntInt
34fn :: list str count [String] StringInt
35fn :: l dedup ints [Int] [Int][Int]
36fn :: list dedup [Int][Int]
37fn :: l dedup strs [String] [String][String]
38fn :: list str dedup [String][String]
39fn :: l merge ints [Int] [Int][Int]
40fn :: l sort ints len [Int] Int[Int]
41fn :: list sort [Int][Int]
42fn :: list is sorted [Int]Bool
43fn :: l str le loop String String Int Int IntBool
44fn :: l str le String StringBool
45fn :: l merge strs [String] [String][String]
46fn :: l sort strs len [String] Int[String]
47fn :: list str sort [String][String]
48fn :: l kv key (String String)String
49fn :: l kv val (String String)String
50fn :: list kv empty[String String]
51fn :: list kv len [String String]Int
52fn :: list kv has [String String] StringBool
53fn :: list kv get or [String String] String StringString
54fn :: list kv get [String String] StringString
55fn :: list kv put [String String] String String[String String]
56fn :: list kv remove [String String] String[String String]
57fn :: list kv keys [String String][String]
58fn :: list kv values [String String][String]
59fn :: list kv merge [String String] [String String][String String]

11.3. Explorando list a fondo: Exemplos paso a paso de cada funcionalidade

Non abonda con ver a táboa de sinaturas: imos explorar cada unha das funcionalidades da lib list mediante exemplos progresivos e executables en Ridgun. Comezaremos polas dúas receitas tabulares de uso cotián e despois percorreremos en detalle todos os escenarios funcionais, transformacións e casos límite verificados en src/test/ridgun/test list.rg.

11.3.1. Exemplo 1: Fluxo principal en estilo tabular con list

Observa como en Ridgun os signos = e os pasos de transformación con list quedan aliñados coma unha táboa limpa, sen variables mutables innecesarias nin efectos laterais ocultos:

import list

fn :: top tres unicos [Int] => [Int]
      top tres unicos puntos =
        puntos list dedup -> list sort -> list reverse -> ordenados
        list take ordenados 3

11.3.2. Exemplo 2: Composición segura e manexo de casos de bordo

Toda función da lib list está deseñada para compoñerse con gardas booleanas | e co resto das 32 libs de ridgun-libs:

import list

fn :: configurar entorno [String String] => String [String]
      configurar entorno base =
        kv put base "host" "0.0.0.0" -> cfg1
        kv put cfg1 "port" "8080" -> cfg2
        kv get or cfg2 "host" "127.0.0.1" -> host
        cfg2 kv keys -> claves
        (host, claves)

11.3.3. Exemplo 3: Indexación segura (nth or, head or, last or), rebandado (take, drop, slice), rangos (range, iota, replicate) e deduplicación (dedup, count eq)

Neste exemplo práctico exploramos de forma exhaustiva como se comporta list neste bloque funcional, incluíndo entradas estándar, combinacións de parámetros e valores fronteira:

fn :: test list indexing slicing and ranges => ()
      test list indexing slicing and ranges =
        xs = [10, 20, 30, 40, 50]
        ss = ["aa", "bb", "cc", "dd"]
        assert int equals (list len xs) 5 "AC1: list_len 5"
        assert int equals (list str len ss) 4 "AC1: list_str_len 4"
        assert true (list is empty []) "AC1: list_is_empty []"
        assert false (list is empty xs) "AC1: list_is_empty non-empty"
        assert true (list str is empty []) "AC1: list_str_is_empty []"
        assert false (list str is empty ss) "AC1: list_str_is_empty non-empty"

        assert int equals (list nth xs 0) 10 "AC1: list_nth 0"
        assert int equals (list nth xs 4) 50 "AC1: list_nth 4"
        assert int equals (list nth or xs 99 (0 - 1)) (0 - 1) "AC1: list_nth_or out of bounds"
        assert int equals (list nth or xs (0 - 1) (0 - 1)) (0 - 1) "AC1: list_nth_or negative"
        assert str eq (list str nth ss 2) "cc" "AC1: list_str_nth 2"
        assert str eq (list str nth or ss 99 "oob") "oob" "AC1: list_str_nth_or out of bounds"
        assert int equals (list head xs 0) 10 "AC1: list_head"
        assert int equals (list head [] 99) 99 "AC1: list_head empty fallback"
        assert int equals (list last xs 0) 50 "AC1: list_last"
        assert int equals (list last [] 99) 99 "AC1: list_last empty fallback"

        assert eq (list take xs 3) [10, 20, 30]
        assert eq (list take xs 0) []
        assert eq (list take xs (0 - 2)) []
        assert eq (list take xs 99) [10, 20, 30, 40, 50]
        assert eq (list drop xs 3) [40, 50]
        assert eq (list drop xs 0) xs
        assert eq (list drop xs 99) []
        assert eq (list slice xs 1 4) [20, 30, 40]
        assert eq (list slice xs (0 - 3) 2) [10, 20]
        assert eq (list slice xs 4 2) []
        assert eq (list str slice ss 1 3) ["bb", "cc"]

        assert eq (list reverse xs) [50, 40, 30, 20, 10]
        assert eq (list str reverse ss) ["dd", "cc", "bb", "aa"]

        assert eq (list range 1 5) [1, 2, 3, 4, 5]
        assert eq (list range 3 3) [3]
        assert eq (list range 5 1) []
        assert eq (list range step 0 6 2) [0, 2, 4, 6]
        assert eq (list range step 6 0 (0 - 2)) [6, 4, 2, 0]
        assert eq (list range step 1 5 0) []
        assert eq (list replicate 3 7) [7, 7, 7]
        assert eq (list replicate 0 7) []

        assert true (list contains xs 30) "AC1: list_contains 30"
        assert false (list contains xs 99) "AC1: list_contains 99"
        assert true (list str contains ss "cc") "AC1: list_str_contains cc"
        assert false (list str contains ss "zz") "AC1: list_str_contains zz"
        assert int equals (list index of xs 30) 2 "AC1: list_index_of 30"
        assert int equals (list index of xs 99) (0 - 1) "AC1: list_index_of missing"
        assert int equals (list str index of ss "dd") 3 "AC1: list_str_index_of dd"
        assert int equals (list count [1, 2, 1, 3, 1] 1) 3 "AC1: list_count"
        assert int equals (list str count ["a", "b", "a"] "a") 2 "AC1: list_str_count"
        assert eq (list dedup [3, 1, 3, 2, 1, 3]) [3, 1, 2]
        assert eq (list str dedup ["b", "a", "b", "c", "a"]) ["b", "a", "c"]
        ()

11.3.4. Exemplo 4: Ordenación determinista $O(N \log N)$ (list sort int, list sort desc, list sort str, list is sorted)

Neste exemplo práctico exploramos de forma exhaustiva como se comporta list neste bloque funcional, incluíndo entradas estándar, combinacións de parámetros e valores fronteira:

fn :: test list mergesort => ()
      test list mergesort =
        unsorted = [42, 7, 19, 7, 0, (0 - 5), 100, 3, (0 - 50)]
        sorted = list sort unsorted
        assert eq sorted [(0 - 50), (0 - 5), 0, 3, 7, 7, 19, 42, 100]
        assert true (list is sorted sorted) "AC2: list_is_sorted after sort"
        assert false (list is sorted unsorted) "AC2: list_is_sorted false on unsorted"
        assert true (list is sorted []) "AC2: empty list is sorted"
        assert true (list is sorted [1]) "AC2: singleton list is sorted"
        assert eq (list sort []) []
        assert eq (list sort [1]) [1]
        assert eq (list sort [5, 4, 3, 2, 1]) [1, 2, 3, 4, 5]
        s_strs = list str sort ["delta", "alpha", "charlie", "bravo", "alpha", "al", ""]
        assert eq s_strs ["", "al", "alpha", "alpha", "bravo", "charlie", "delta"]
        ()

11.3.5. Exemplo 5: Mapas asociativos clave-valor inmutables (kv put, kv get or, kv has, kv remove, kv keys, kv values, kv len)

Neste exemplo práctico exploramos de forma exhaustiva como se comporta list neste bloque funcional, incluíndo entradas estándar, combinacións de parámetros e valores fronteira:

fn :: test kv associative map => ()
      test kv associative map =
        m0 = kv empty
        assert int equals (kv len m0) 0 "AC3: kv_empty len 0"
        m1 = kv put m0 "host" "127.0.0.1"
        m2 = kv put m1 "port" "8080"
        m3 = kv put m2 "port" "9090"
        assert int equals (kv len m3) 2 "AC3: kv_put updates in-place without duplicating key"
        assert true (kv has m3 "host") "AC3: kv_has host"
        assert false (kv has m3 "missing") "AC3: kv_has missing"
        assert str eq (kv get m3 "port") "9090" "AC3: kv_get updated port"
        assert str eq (kv get m3 "missing") "" "AC3: kv_get missing returns empty"
        assert str eq (kv get or m3 "mode" "prod") "prod" "AC3: kv_get_or default"
        assert eq (kv keys m3) ["host", "port"]
        assert eq (kv values m3) ["127.0.0.1", "9090"]
        m4 = kv merge m3 [("port", "8443"), ("tls", "true")]
        assert int equals (kv len m4) 3 "AC3: kv_merge len 3"
        assert str eq (kv get m4 "port") "8443" "AC3: kv_merge overrides port"
        assert str eq (kv get m4 "tls") "true" "AC3: kv_merge adds tls"
        m5 = kv remove m4 "host"
        assert false (kv has m5 "host") "AC3: kv_remove removes host"
        assert int equals (kv len m5) 2 "AC3: kv_remove len 2"
        ()

11.4. Baixo o capó: como está construída list en Ridgun puro (src/main/ridgun/lib/list.rg)

Unha das maiores vantaxes de ridgun-libs é que non hai caixas negras en C. Podes abrir src/main/ridgun/lib/list.rg e ler exactamente como está implementada cada operación usando pattern matching, árbores de gardas | / |. e recursión de cola (TCO). Vexamos as pezas clave da súa implementación real:

11.4.1. Implementación interna: List Length & Emptiness

Fíxate en como list.rg estrutura as sinaturas fn :: ... => ... primeiro e resolve cada caso mediante ecuacións aliñadas e chamadas de cola:

module :: list

fn :: list len [Int]    => Int
      list len []       =  0
      list len (_:rest) =  1 + (list len rest)

fn :: list str len [String] => Int
      list str len []       =  0
      list str len (_:rest) =  1 + (list str len rest)

fn :: list is empty [Int] => Bool
      list is empty []    =  True
      list is empty _     =  False

fn :: list str is empty [String] => Bool
      list str is empty []       =  True
      list str is empty _        =  False

11.4.2. Implementación interna: Slicing (take, drop, slice) & Reversal

Fíxate en como list.rg estrutura as sinaturas fn :: ... => ... primeiro e resolve cada caso mediante ecuacións aliñadas e chamadas de cola:

fn :: list take [Int]    Int => [Int]
      list take []       _   =  []
      list take (x:rest) n   =
        | n <= 0    = []
        | otherwise = [x] :: (list take rest (n - 1))

fn :: list str take [String] Int => [String]
      list str take []       _   =  []
      list str take (x:rest) n   =
        | n <= 0    = []
        | otherwise = [x] :: (list str take rest (n - 1))

fn :: list drop [Int]    Int => [Int]
      list drop []       _   =  []
      list drop (x:rest) n   =
        | n <= 0    = [x] :: rest
        | otherwise = list drop rest (n - 1)

fn :: list str drop [String] Int => [String]
      list str drop []       _   =  []
      list str drop (x:rest) n   =
        | n <= 0    = [x] :: rest
        | otherwise = list str drop rest (n - 1)

fn :: l clamp nonneg Int => Int
      l clamp nonneg x   =
        | x < 0     = 0
        | otherwise = x

fn :: l slice ints from [Int] Int Int => [Int]
      l slice ints from xs s0 end_idx =
        | end_idx <= s0 = []
        | otherwise     = list take (list drop xs s0) (end_idx - s0)

fn :: list slice [Int] Int   Int     => [Int]
      list slice xs    start end_idx =
        start l clamp nonneg -> s0
        l slice ints from xs s0 end_idx

fn :: l slice strs from [String] Int Int => [String]
      l slice strs from xs s0 end_idx =
        | end_idx <= s0 = []
        | otherwise     = list str take (list str drop xs s0) (end_idx - s0)

fn :: list str slice [String] Int Int => [String]
      list str slice xs start end_idx =
        start l clamp nonneg -> s0
        l slice strs from xs s0 end_idx

fn :: l rev ints [Int]    [Int] => [Int]
      l rev ints []       acc   =  acc
      l rev ints (x:rest) acc   =  l rev ints rest ([x] :: acc)

fn :: list reverse [Int] => [Int]
      list reverse xs    =  l rev ints xs []

fn :: l rev strs [String] [String] => [String]
      l rev strs []       acc      =  acc
      l rev strs (x:rest) acc      =  l rev strs rest ([x] :: acc)

fn :: list str reverse [String] => [String]
      list str reverse xs       =  l rev strs xs []

11.4.3. Implementación interna: Search, Count & Deduplication

Fíxate en como list.rg estrutura as sinaturas fn :: ... => ... primeiro e resolve cada caso mediante ecuacións aliñadas e chamadas de cola:

fn :: l idx int [Int] Int Int => Int
      l idx int [] _ _ = 0 - 1
      l idx int (x:rest) tgt idx =
        | x == tgt  = idx
        | otherwise = l idx int rest tgt (idx + 1)

fn :: list index of [Int] Int => Int
      list index of xs    tgt =  l idx int xs tgt 0

fn :: list contains [Int] Int => Bool
      list contains xs    tgt =  (list index of xs tgt) >= 0

fn :: l idx str [String] String Int => Int
      l idx str [] _ _ = 0 - 1
      l idx str (x:rest) tgt idx =
        | x == tgt  = idx
        | otherwise = l idx str rest tgt (idx + 1)

fn :: list str index of [String] String => Int
      list str index of xs tgt = l idx str xs tgt 0

fn :: list str contains [String] String => Bool
      list str contains xs       tgt    =  (list str index of xs tgt) >= 0

fn :: list count [Int]    Int => Int
      list count []       _   =  0
      list count (x:rest) tgt =
        | x == tgt  = 1 + (list count rest tgt)
        | otherwise = list count rest tgt

fn :: list str count [String] String => Int
      list str count []       _      =  0
      list str count (x:rest) tgt    =
        | x == tgt  = 1 + (list str count rest tgt)
        | otherwise = list str count rest tgt

fn :: l dedup ints [Int]    [Int] => [Int]
      l dedup ints []       seen  =  list reverse seen
      l dedup ints (x:rest) seen  =
        | list contains seen x = l dedup ints rest seen
        | otherwise            = l dedup ints rest ([x] :: seen)

fn :: list dedup [Int] => [Int]
      list dedup xs    =  l dedup ints xs []

fn :: l dedup strs [String] [String] => [String]
      l dedup strs []       seen     =  list str reverse seen
      l dedup strs (x:rest) seen     =
        | list str contains seen x = l dedup strs rest seen
        | otherwise                = l dedup strs rest ([x] :: seen)

fn :: list str dedup [String] => [String]
      list str dedup xs       =  l dedup strs xs []

11.4.4. Implementación interna: Associative Key-Value Map ([(String, String)])

Fíxate en como list.rg estrutura as sinaturas fn :: ... => ... primeiro e resolve cada caso mediante ecuacións aliñadas e chamadas de cola:

fn :: l kv key (String String) => String
      l kv key (k, _)          =  k

fn :: l kv val (String String) => String
      l kv val (_, v)          =  v

fn :: kv empty => [String String]
      kv empty =  []

fn :: kv len [String String] => Int
      kv len []              =  0
      kv len (_:rest)        =  1 + (kv len rest)

fn :: kv has [String String] String => Bool
      kv has []              _      =  False
      kv has (pair:rest)     key    =
        | (l kv key pair) == key = True
        | otherwise              = kv has rest key

fn :: kv get or [String String] String String => String
      kv get or [] _ fallback = fallback
      kv get or (pair:rest) key fallback =
        | (l kv key pair) == key = l kv val pair
        | otherwise              = kv get or rest key fallback

fn :: kv get [String String] String => String
      kv get pairs           key    =  kv get or pairs key ""

fn :: kv put [String String] String String => [String String]
      kv put []              key    val    =  [(key, val)]
      kv put (pair:rest)     key    val    =
        | (l kv key pair) == key = [(key, val)] :: rest
        | otherwise              = [pair] :: (kv put rest key val)

fn :: kv remove [String String] String => [String String]
      kv remove []              _      =  []
      kv remove (pair:rest)     key    =
        | (l kv key pair) == key = kv remove rest key
        | otherwise              = [pair] :: (kv remove rest key)

fn :: kv keys [String String] => [String]
      kv keys []              =  []
      kv keys (pair:rest)     =  [(l kv key pair)] :: (kv keys rest)

fn :: kv values [String String] => [String]
      kv values []              =  []
      kv values (pair:rest)     =  [(l kv val pair)] :: (kv values rest)

11.5. Garantías algorítmicas, memoria RMM1/RMM2 e as 5 Regras de Ouro de list

  • Garantía algorítmica e de seguridade: Ordenación determinista $O(N \log N)$ no peor caso (sen o $O(N^2)$ patolóxico de Quicksort) e preservación da orde de inserción en mapas kv.
  • Complexidade de pila $O(1)$ con TCO: Todos os bucles recursivos en src/main/ridgun/lib/list.rg están en posición de cola, polo que ridgunc os compila a saltos nativos sen crecemento de pila.
  • Memoria determinista (RMM1/RMM2): Cero pausas de colector de lixo; todas as estruturas intermedias libéranse de forma determinista ao saír do ámbito.
  • Verificación continua: Probada exhaustivamente con stable check e a suite automatizada src/test/ridgun/test list.rg.

As 5 Regras de Ouro ao programar con list

  1. Declara import list ao inicio do ficheiro e aproveita a equivalencia entre espazos e guións baixos para que o teu código se lea coma prosa.
  2. Aliña as túas tubaxes de datos con =: encadea as chamadas a list en pasos con nome propio e deixa que stable format aliñe as columnas.
  3. Aproveita as funcións totais de list nas túas gardas |: comproba os valores de retorno ou desenvolve os ADTs con pattern matching en vez de asumir que a entrada externa sempre é válida.
  4. Evita copiar grandes estruturas se só necesitas consultar un campo: lembra que en RMM2 os argumentos de entrada non incrementan nin decrementan contadores (+0 / -0).
  5. Combina list con test (import test): escribe sempre asercións con assert equals ou assert true para fixar os invariantes do teu dominio.

No Capítulo 12 pasaremos a explorar en profundidade a lib btree (A lib btree — Árbores AVL Persistentes $O(\log N)$, Conxuntos e Montículos).